ทัศนคติ

จ่ายแพงเกินไป เมื่อเตรียมใจจะเสีย (เงิน)

จ่ายแพงเกินไป เมื่อเตรียมใจจะเสีย (เงิน)

จ่ายแพงเกินไป เมื่อเตรียมใจจะเสีย (เงิน)

 

การวางแผนงบประมาณ การเตรียมแผนการเงินไว้ล่วงหน้าเวลาจะต้องซื้อสินค้าราคาสูง เป็นเรื่องที่ถูกแนะนำบ่อยครั้งโดยนักวางแผนการเงิน และเป็นเครื่องมือที่ทรงประสิทธิภาพที่จะทำให้เราสามารถวางแผนในการแบ่งออมสะสมทำให้เราสามารถบรรลุเป้าหมายจนได้เงินก้อนใหญ่ที่จำเป็นต้องใช้ในการซื้อ แต่งานวิจัยล่าสุดพบว่าการวางแผนงบประมาณล่วงหน้านานไป จะทำให้เราใช้จ่ายสูงขึ้น เราต่างจะจ่ายแพงเกินไป เมื่อเตรียมใจจะเสีย (เงิน)

 

การวางแผนงบประมาณ

 

ที่ปรึกษาทางด้านการเงินหรือหลักสูตรความฉลาดทางการเงินได้แนะนำไว้ว่าการวางแผนงบประมาณส่วนตัว (personal budgeting) จะเป็นบันไดขั้นแรกของความมั่งคั่ง จำนวนผู้ที่มีแผนงบประมาณการเงินส่วนบุคคลเพิ่มขึ้นกว่า 3 เท่าในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา (จากการศึกษาของ EY Global Fintech Adoption Index 2019) โดยคนส่วนใหญ่มีความเชื่อว่าการได้วางแผนงบประมาณไว้ล่วงหน้าสำหรับการซื้อสินค้าที่มีราคาสูง จะทำให้ช่วยลดค่าใช้จ่าย แต่จากการศึกษาล่าสุดพบว่าการวางแผนการซื้อสินค้าบางประเภทล่วงหน้ากลับให้ผลตรงกันข้าม เรากลับใช้จ่ายสูงขึ้นกว่าที่ตั้งใจ ทำไม ?

 

การเสื่อมราคาของมูลค่าสินค้าในใจ

 

ในการตัดสินใจว่า “จะซื้อ” ความเจ็บปวดของการสูญเสียเงินจำนวนนั้น เกิดขึ้น ณ วันที่ตัดสินใจแล้วว่าจะซื้อ แต่เมื่อเวลาผ่านไปหลาย ๆ คนก็ค่อย ๆ ปรับตัวได้กับการจะสูญเสียนั้น เมื่อนับวันผ่านไปความเจ็บปวดนั้นก็ค่อย ๆ ลดลงเรื่อย ๆ ความเจ็บปวดกับการต้องเสียเงินก้อนใหญ่ก็ลดทอนลงไป จนเมื่อถึงวันที่ต้องจ่ายเงินก้อนนั้นจริง ๆ เราจึงพร้อมที่จะเจ็บปวดเพิ่มได้มากกว่าเก่า เรายินดีจะจ่ายเพิ่มเติมได้อีก ทางทฤษฎี เรียกว่า Budget depreciation หรือ การเสื่อมราคาของการตั้งงบประมาณ

 

จุดอ้างอิงในใจ

 

ในทางเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมด้วยทฤษฎีความคาดหวัง เราแต่ละคนต่างมีจุดอ้างอิงในใจ หากจุดอ้างอิงนั้นอยู่ที่ 0 บาท การได้เงิน 10,000 บาท หรือ สูญเสีย -10,000 บาท ก็จะทำให้เรารู้สึกกับการได้หรือเสียประมาณหนึ่งเพราะเราไม่ได้คาดหวังที่จะสูญเสียอะไร แต่หากจุดอ้างอิงนั้นขยับไปที่ 1,000,000 บาท การสูญเสีย -10,000 บาท หรือ ได้ 10,000 บาท ก็จะรู้สึกน้อยลงไปมากเมื่อเทียบการมูลค่า 1,000,000 บาท ที่เราอ้างอิง

 

การเจ็บปวดในการจ่าย

 

เมื่อเราวางแผนงบประมาณไว้ล่วงหน้า เมื่อเวลาผ่านไปเราจะค่อย ๆ ขยับจุดอ้างอิง เราจะค่อย ๆ ปรับความหวังเราในการจะสูญเสียไปอยู่ที่ราคาราคาหนึ่ง เมื่อวันที่ต้องชำระเงินมาถึงเราก็จะไม่ค่อยรู้สึกเจ็บปวดในการที่จะต้องสูญเสียเงินก้อนนั้นสักเท่าไหร่ หากจะมีราคาค่างวดเพิ่มขึ้นไปบ้าง หรือ มีคนเสนอขายอะไรเพิ่มเติมในมูลค่าที่เพิ่มไปกว่าที่คาดหวังไว้ เราก็ยินดีจะจ่ายเพิ่ม ในงานวิจัยพบว่ายิ่งระยะเวลาที่เราวางแผนงบประมาณไว้ล่วงหน้านานเท่าไหร่ เรามีโอกาสสูงมากที่จากใช้จ่ายมากกว่าที่ตั้งใจ (overspend) เริ่มตั้งแต่ของชิ้นเล็กอย่างแหวนรุ่น ไปจนกระทั่งการซื้อบ้าน

 

ยึดมั่นในงบประมาณ

 

ดังนั้นแล้วการวางแผนงบประมาณเป็นเรื่องสำคัญที่จะทำให้เรามีวินัย มีการวางแผน เพื่อสำรวจ ติดตามความคืบหน้า หรือ สถานะการเงินของเราเพื่อไปให้ถึงเป้าหมาย แต่ก็พึงระลึกไว้เสมอว่าเรามีแนวโน้มจะรู้สึกเจ็บปวดน้อยลงกับการจ่ายที่มากขึ้นในวันข้างหน้า ดังนั้นพยายามเตือนสติและยึดต่อแผนการที่วางไว้เป็นหลัก ไตร่ตรองทบทวนให้ดีต่อความจำเป็นและความคุ้มค่าต่อมูลค่าเงินที่จะจ่ายเพิ่มขึ้นตรงนั้น การไม่ไหวเอนต่ออารมณ์ชั่ววูบและความรู้สึก ณ จุดที่ซื้อ จะช่วยทำให้เราไม่เสียใจและเสียดายทีหลัง

 

ลงทุนศาสตร์ – Investerest

ติดตามบทความดีดีกดที่นี่เลย FACEBOOK , OFFICIAL LINE และ WEBSITE

 

พิเศษ! เข้ากลุ่มเรียนหุ้นออนไลน์ฟรีกับลงทุนศาสตร์แบบไม่มีเงื่อนไขได้ที่ : เรียนหุ้นฟรีกับลงทุนศาสตร์

 

อ้างอิง

Choe, Y., & Kan, C. (2020). Budget Depreciation: When Budgeting Early Increases Spending. Journal of Consumer Research, ucaa049. https://doi.org/10.1093/jcr/ucaa049

 

อัพเดทล่าสุดเมื่อ :

เกี่ยวกับผู้เขียน

ลงทุนศาสตร์

ผมเขียนบทความเกี่ยวกับการลงทุนตั้งแต่เบื้องต้น เหมาะสำหรับผู้ลงทุนหรือผู้ที่มีความสนใจที่จะลงทุนที่รักหรือมีทีท่าว่าจะรักในศาสตร์ของการลงทุนเหมือนกัน