ทัศนคติ

ทำไมทำตามคนที่ประสบความสำเร็จ ถึงไม่ค่อยสำเร็จตาม

ทำไมทำตามคนที่ประสบความสำเร็จ ถึงไม่ค่อยสำเร็จตาม

ทำไมทำตามคนที่ประสบความสำเร็จ ถึงไม่ค่อยสำเร็จตาม

 

ปัจจุบันนี้เป็นยุคที่เต็มไปด้วยคนเก่ง มีเรื่องราวการประสบความสำเร็จ (success story) ให้เราได้อ่านกันมากมายตามสื่อและโลกออนไลน์ มีคำแนะนำและเทคนิคที่แต่ละคนให้ไว้ หลาย ๆ ครั้งเราก็นำมาปฏิบัติตาม แต่ทำไมการทำตามคนที่ประสบความสำเร็จ ถึงไม่ค่อยสำเร็จตาม ?

 

เพราะเราเห็นแต่คนที่ทำแล้วประสบความสำเร็จเท่านั้น

 

ในความเป็นจริงการประสบความสำเร็จเหล่านั้น ไม่ได้เกิดจากสิ่งที่คนเหล่านั้นบอกเล่าเพียงอย่างเดียว เช่น ความพยายาม การศึกษาเรียนรู้ ความอดทน สิ่งเหล่านี้เป็นปัจจัยส่วนใหญ่ที่สำคัญ แต่ในความเป็นจริงแล้วยังคงมีเรื่องอื่น ๆ ที่ไม่ได้พูดถึงอีก เช่น จังหวะเวลา ยุคสมัย สภาพเศรษฐกิจ ลักษณะของคนใกล้ชิด ทีมงาน บุคลิกคุณลักษณะของผู้นำคนนั้นและการตัดสินใจเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างทางเมื่อปัญหาและอุปสรรคเกิดขึ้น สิ่งเหล่านี้เป็นบริบท (Context) ที่อาจจะไม่สามารถบอกเล่าหรือถ่ายทอดได้ทั้งหมด

 

การฟังแต่สิ่งที่บอกเล่าถ่ายทอดออกมาและสรุปเอาไปปฏิบัติตามในแบบเดียวกัน จึงมีคนที่ไม่ประสบความสำเร็จด้วยอีกมาก เพียงแต่คนเหล่านั้นถูกมองข้ามไป และเราไม่เคยได้รู้จักคนเหล่านั้น

 

อคติที่ให้ความสำคัญแต่ผู้รอดชีวิต

 

การเอนเอียงจากการอยู่รอด (Survival bias) คือ อคติทางความคิดที่เราเลือกจะให้น้ำหนักมากกว่ากับคนที่รอดและผ่านมาได้ในเรื่องราวอะไรบางอย่าง โดยเพิกเฉยและไม่สนใจกับคนที่ไม่สามารถรอดมาได้ ผลของอคตินี้มักจะพาเราไปยังข้อสรุปที่ผิดพลาดและไกลจากความเป็นจริงซึ่งเป็นผลมาจากการเลือกข้อมูลมาวิเคราะห์

 

ควรหุ้มเกราะเครื่องบินที่จุดไหน ?

 

ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพสหรัฐต้องการแก้ปัญหาเครื่องบินรบถูกยิงตกในสมรภูมิ โดยได้ปรึกษากับผู้เชี่ยวชาญเพื่อวิเคราะห์ว่าควรจะหุ้มเกราะที่ส่วนใดจึงจะเกิดประโยชน์สูงสุด (เนื่องจากเกราะนั้นหนัก หนา และเปลืองเชื้อเพลิง) โดยตัดสินใจหุ้มเกราะบริเวณที่พบรูกระสุนจำนวนมากิ้งระเบิดลือกข้อมูลมาวิเคราะห์ ่วนมใช้ ลน์ากเดิมเลยะนักคณิตศาสตร์เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลว่าจากรอยกระสุนที่พบควรจะหุ้มเกราะหรือปกป้ แต่ผลปรากฏว่าจำนวนเครื่องบินที่ถูกยิงตกก็ไม่ได้ลดลงจากเดิมเลย

ที่มาภาพ: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Survivorship-bias.png#/media/File:Survivorship-bias.png

 

คิดมุมกลับ มองให้ทะลุถึง “สิ่งที่ไม่เห็น”

 

เรื่องนี้ได้ถูกแก้ไข โดยอับราฮัม วัลด์ (Abraham Wald) นักคณิตศาสตร์ชาวฮังการี ที่บอกว่า “ต้องคิดตรงกันข้าม” คำตอบที่ได้ก่อนหน้านั้นวิเคราะห์แต่กับเครื่องบินที่สามารถกลับมายังฐานทัพได้ นั่นแปลว่าเครื่องบินเหล่านั้นไม่ได้รับความเสียหายร้ายแรง รูกระสุนเหล่านั้นจึงเป็น “จุดที่ไม่ต้องหุ้มเกราะ” และบริเวณที่ไม่มีความเสียหายเลยต่างหากที่จำเป็นจะต้องหุ้ม เพราะเครื่องบินที่โดนยิงบริเวณนั้น ไม่มีโอกาสบินกลับมาที่ฐานทัพให้เราได้วิเคราะห์รูกระสุน ดังนั้นกองทัพสหรัฐควรต้องหุ้มเกราะบริเวณเครื่องยนต์ที่ไม่ปรากฏรูกระสุน

 

แม้ในทีแรกทางกองทัพจะไม่ได้เชื่อเสียทีเดียว เพราะการให้หุ้มเกราะในจุดที่ไม่ปรากฎร่องรอยของการถูกยิงเลยเป็นความคิดที่ประหลาดและค้านกับความคิด แต่เมื่อวิเคราะห์ตามเหตุผลแล้วทำตาม พบว่าอัตราการรอดของเครื่องบินรบอเมริกาเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ

 

สิ่งที่มองเห็นและไม่เห็นในคนที่ประสบความสำเร็จ

 

ในชีวิตเราแต่ละวัน เราจะได้พบเจอคนที่ประสบความสำเร็จ ได้ยินการพูดถึงความสำเร็จ และวิธีที่เขาทำแล้วประสบความสำเร็จ น้อยครั้งที่เราจะพบคนที่เล่าถึงความผิดพลาดและความล้มเหลว หรือได้พบเจอกับคนที่ทำแบบเดียวกัน วิธีคิดเดียวกัน แต่ไม่ประสบความสำเร็จ ทำให้เราได้รับข้อมูลทางเดียวและทำเชื่อไปว่า “สิ่งนั้นจริงและเป็นวิธีเดียวที่ต้องทำตามเพื่อประสบความสำเร็จ”

 

หากมีคนมาบอกเราว่า “ทำตามผมสิ แล้วจะประสบความสำเร็จ” หรือ “บิล เกตส์ สตีฟ จ๊อบ มาร์ค ซัคเคอร์เบิร์ก เรียนไม่จบแต่ก็เป็นมหาเศรษฐีได้” สิ่งที่ต้องระวัง คือ เรากำลังมองข้ามการทำตามคำแนะนำเหล่านั้นแต่ไม่ประสบความสำเร็จไปอยู่หรือไม่ หรือมีคนอีกมากน้อยอย่างไรบ้างที่เรียนไม่จบแต่เป็นมหาเศรษฐี ความสำเร็จนี้สรุปออกมาได้เป็นสถิติร้อยละเท่าไร เพราะคนที่รอดมาไม่ได้ เราไม่ได้พบเจอ

 

การเรียนรู้จากผู้คนที่ประสบความสำเร็จยังคงเป็นสิ่งที่ดี

 

การเรียนรู้จากคนที่ประสบความสำเร็จและทำตามคนเหล่านั้นยังคงเป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ เพียงแต่ต้องหาข้อมูลอื่น ๆ ประกอบจากคนที่ไม่ประสบความสำเร็จ หรือ สนใจที่จะมองหาสิ่งที่คนเหล่านั้นไม่ได้เล่า เช่น ความผิดพลาดและความล้มเหลวก่อนจะประสบความสำเร็จเพื่อเข้าใจทัศนคติ วิธีการตัดสินใจ และบริบทที่คนเหล่านั้นผ่านมา จากนั้นนำมาปรับใช้ให้เข้ากับบุคลิกลักษณะ จังหวะเวลา และบริบทของชีวิตตัวเรา

 

การทำตามอย่างสำเร็จรูปโดยไม่ปรับหรือการเชื่ออย่างมั่นใจว่านั่นคือแบบแผนที่ดีที่สุด เพราะอคติที่ให้ความสำคัญแต่ผู้รอดชีวิต จะพาเราไปสู่ข้อสรุปที่ผิดพลาดและตามมาด้วยความล้มเหลว

 

นักลงทุนต้องระมัดระวังว่าเรากำลังเลือกที่จะเสพข้อมูลอยู่ด้านเดียวอยู่หรือไม่ ? หมั่นถามตัวเองเสมอว่า “ข้อมูลอะไรบ้างที่เรากำลังมองข้ามไป” “ข้อมูลอะไรที่เรายังไม่เห็น” นักลงทุนที่มองรอบด้านเท่านั้นจะเป็นคนที่อยู่รอดได้จริง

 

ลงทุนศาสตร์ – Investerest

ติดตามบทความดีดีกดที่นี่เลย FACEBOOK , OFFICIAL LINE และ WEBSITE

 

พิเศษ! เข้ากลุ่มเรียนหุ้นออนไลน์ฟรีกับลงทุนศาสตร์แบบไม่มีเงื่อนไขได้ที่ : เรียนหุ้นฟรีกับลงทุนศาสตร์

 

อัพเดทล่าสุดเมื่อ :

เกี่ยวกับผู้เขียน

ลงทุนศาสตร์

ผมเขียนบทความเกี่ยวกับการลงทุนตั้งแต่เบื้องต้น เหมาะสำหรับผู้ลงทุนหรือผู้ที่มีความสนใจที่จะลงทุนที่รักหรือมีทีท่าว่าจะรักในศาสตร์ของการลงทุนเหมือนกัน