การเงิน

ก่อนมีธนาคาร คนไทยเก็บเงินกันไว้ที่ไหน

ก่อนมีธนาคาร คนไทยเก็บเงินกันไว้ที่ไหน

ก่อนมีธนาคาร คนไทยเก็บเงินกันไว้ที่ไหน

 

ปัจจุบันนี้ ผู้คนคุ้นชินกับการฝากเงินไว้กับธนาคาร แต่หากย้อนไปในสมัยก่อนการมีธนาคาร เป็นที่น่าสนใจอย่างยิ่งว่าผู้คนเก็บเงินกันไว้ที่ไหน อย่างไร คำถามเหล่านี้ถูกถามไว้ในเว็บไซต์มากมายไม่ว่าจะเป็น Quora [1] หรือ Reddit [2] คำตอบที่มักจะได้รับมักเป็นการอธิบายว่าเงินในสมัยก่อนมีลักษณะเช่นไร สำคัญกับผู้คนอย่างไร และผู้คนมีวิธีการจัดเก็บเงินเหล่านั้นอย่างไร เช่น ก่อนสมัยที่มีการผลิตเงิน ผู้คนแลกเปลี่ยนสินค้ากันโดยไม่ใช้เงิน จนเมื่อมีการผลิตเงินขึ้น เงินรุ่นแรกๆ ทำจากโลหะที่มีความหนัก ผู้คนจึงต้องหาทางพกพาให้สะดวก และเก็บเงินเอาไว้ใต้ดิน จนกระทั่งเงินได้ถูกพัฒนาเป็นกระดาษ และมีธนาคารให้จัดเก็บในที่สุด [3]

 

เมื่อนำคำถามและคำตอบเหล่านี้มาพิจารณาร่วมกับบริบทในประเทศไทย จะเห็นได้ว่า คนไทยมีนิสัยเก็บออมมาอย่างยาวนานตั้งแต่สมัยสุโขทัย อยุธยา รวมถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น คนไทยมักจะเก็บออมเงินทองทรัพย์สินไว้ในหม้อ ไห ปิดฝามิดชิด ทำเครื่องหมาย แล้วนำไปฝังดิน เมื่อจำเป็นก็ขุดทรัพย์สมบัติเหล่านั้นขึ้นมาใช้ เมื่อเริ่มมีการติดต่อค้าขายกับฝรั่งในช่วงอยุธยาและรัตนโกสินทร์ตอนต้น คนไทยเริ่มรับวัฒนธรรมการออมเงินไว้ในกำปั่นหรือหีบ นอกจากนี้ ยังมีการเก็บออมเงินในกระปุกออมสินที่เริ่มต้นขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 กระปุกออมสินในยุคนั้นผลิตจากดินเผาที่ปั้นเป็นรูปสัตว์ ผลไม้ และมีการผลิตกระปุกออมสินโดยธนาคารออมสินเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ.2478 [4]

 

คำอธิบายดังนี้สามารถตอบคำถามได้ในเบื้องต้น แต่หากพิจารณาถึงบริบทการเก็บเงินของคนไทยในสมัยก่อนการมีธนาคารแล้วจะเห็นได้ว่า ก่อนหน้าการจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ ประเทศไทยไม่มีสถาบันใดที่ทำหน้าที่เอื้ออำนวยด้านการระดมเงินออมจากประชาชน ไม่มีตัวเลขใดที่แสดงให้เห็นถึงการออมเงินของคนไทย ดังที่ เสนาบดีกระทรวงเกษตราธิการในปีพ.ศ. 2452-2455 ได้ตั้งข้อสังเกตว่าชาวนาไทยนั้นมีนิสัยได้เงินมาแล้วใช้จนหมด แทบไม่มีกำลังใช้สอยได้อีก [5-หน้า 32]

 

การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจในประเทศไทยเกิดขึ้นจากแรงผลักดันของการขยายอำนาจในยุโรปรวมถึงความต้องการของตลาดโลก มีเพียงการเปลี่ยนแปลงไม่กี่ชนิดที่เกิดขึ้นจากความต้องการของคนในประเทศ เซอร์จอห์น บาวริ่ง ได้แสดงความเห็นไว้ว่า “คนไทยทั่วไปมีลักษณะเฉื่อยชา… ดำเนินชีวิตเพื่อความสนุกสนานเฉพาะหน้า โดยไม่คำนึงถึงอนาคต คนไทยจึงหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ไม่สนุก และเศรษฐกิจก็เป็นกิจกรรมที่ไม่สนุกด้วย เพราะคุ้นเคยกับการปกครอง ระบอบเทวราชซึ่งเชื่อว่าพระมหากษัตริย์เป็น “สมมุติเทพ” เป็นเจ้าชีวิตและเจ้าแผ่นดิน ดังนั้นการตัดสินใจทางเศรษฐกิจใดใดจึงมาจากเบื้องบน กล่าวคือ พระมหากษัตริย์ ราชวงศ์ ข้าราชการ พระ ตลอดจนผู้นำชั้นสูงในกรุงเทพฯ [5-หน้า 27-28]

 

ในปีพ.ศ. 2403-2431ธนาคารพาณิชย์จากต่างชาติหลายแห่งได้เริ่มเปิดกิจการขึ้นที่ไทย ประกอบกับเศรษฐกิจที่ขยายตัวขึ้นอย่างมากในสมัยรัชกาลที่ 5 แต่ธนาคารเหล่านี้ก็ไม่ได้กระตุ้นให้คนไทยนิยมฝากเงินหรือกู้เงินกับธนาคารมากขึ้น เนื่องจากธนาคารเหล่านี้มีบทบาทในด้านการค้าระหว่างประเทศ และยังมีอุปสรรคด้านการสื่อสารระหว่างชาวต่างชาติและชาวไทย จนกระทั่งวันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2447 เสนาบดีกระทรวงพระคลังมหาสมบัติได้ก่อตั้งบุคคลัภย์ เพื่อดำเนินการรับฝากเงินและให้กู้เงิน ต่อมาบุคคลัภย์นี้ได้กลายเป็นธนาคารโดยสมบูรณ์ในปีพ.ศ. 2449 และได้เปลี่ยนเป็นธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) ในที่สุด [6]

 

ปัจจุบันนี้ คนไทยมีทางเลือกมากมายในการเก็บเงิน รวมถึงเงินที่สามารถเก็บได้ก็มีความหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นเงินสด เงินในธนาคาร หรือคริปโตเคอเรนซี เมื่อมองย้อนไปในประวัติศาสตร์แล้ว การเก็บเงินของคนไทยในช่วงก่อนมีธนาคารนับว่ามีความสนใจเป็นอย่างมาก การเก็บเงินในช่วงเวลาดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงบริบททางเศรษฐกิจและการเมืองในสมัยก่อนได้เป็นอย่างดี หากท่านสนใจเพิ่มเติม ขอแนะนำวิทยานิพนธ์เรื่อง วิวัฒนาการและบทบาทธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย (พ.ศ. 2431-2488) ของ รัตนาวดี รัตนโกมล เพื่อเป็นข้อมูลในการศึกษาต่อไป [5]

 

ลงทุนศาสตร์ – Investerest

ติดตามบทความดีดีกดที่นี่เลย FACEBOOK , OFFICIAL LINE และ WEBSITE

 

พิเศษ! เข้ากลุ่มเรียนหุ้นออนไลน์ฟรีกับลงทุนศาสตร์แบบไม่มีเงื่อนไขได้ที่ : เรียนหุ้นฟรีกับลงทุนศาสตร์

 

อ้างอิง

[1] Nautiyal, H. (March 8, 2016). Before banks came into existence, how did people look after their monetary wealth?. Retrieved from https://www.quora.com/Before-banks-came-into-existence-how-did-people-look-after-their-monetary-wealth

[2] u/herplede. (2015). What did people do with their money before banks?. Retrieved from https://www.reddit.com/r/NoStupidQuestions/comments/28oidq/what_did_people_do_with_their_money_before_banks/

[3] Encyclopædia Britannica. (2021).Explore the history of money from the use of objects to future money such as Linden dollars, Bitcoin, and other cryptocurrencies. Retrieved from https://www.britannica.com/video/187664/history-money

[4] พัชรินทร์ เฉลิมพงศ์พิพัฒน์. (2551).วัฒนธรรมการเก็บออม. RUSAMILAE JOURNAL, 29(3), 6-8. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rusamelae/article/view/75315

[5] รัตนาวดี รัตนโกมล. (2524). วิวัฒนาการและบทบาทธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย (พ.ศ. 2431-2488): บทที่ 1 วิวัฒนาการของธนาคารพาณิชย์ในประเทศไทย พ.ศ. 2431-2484. สืบค้นจาก http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/25310

[6] ศิลปวัฒนธรรม. (25 พฤศจิกายน พ.ศ.2563). กำเนิดธนาคารในประเทศ จากแบงค์ฝรั่งถึงแบงค์ไทยพาณิชย์ แบงค์ไทยแห่งแรก. สืบค้นจาก https://www.silpa-mag.com/history/article_58635

 

อัพเดทล่าสุดเมื่อ :

เกี่ยวกับผู้เขียน

ลงทุนศาสตร์

ผมเขียนบทความเกี่ยวกับการลงทุนตั้งแต่เบื้องต้น เหมาะสำหรับผู้ลงทุนหรือผู้ที่มีความสนใจที่จะลงทุนที่รักหรือมีทีท่าว่าจะรักในศาสตร์ของการลงทุนเหมือนกัน