Loss Aversion Bias เพราะสุขและทุกข์ในตลาดหุ้นไม่สมมาตรกัน

รู้หรือไม่ว่ามนุษย์ให้ความสำคัญกับความทุกข์และความสุขไม่เท่ากัน อาจจะเรียกง่าย ๆ ว่ามนุษย์รับรู้ความสุขและความทุกข์แบบไม่สมมาตร หรือจะเรียกเป็นชื่อความลำเอียงเชิงจิตวิทยาไปเลยก็ได้ว่า Loss Aversion Bias

ยกตัวอย่างง่าย ๆ เช่น หากเราซื้อหุ้นตัวหนึ่งที่ราคา 10 บาท วันหนึ่งหุ้นขึ้นไป 20 บาท เราไม่ได้ขาย และราคาหุ้นกลับมาที่ 10 บาทอีกครั้ง คำถามคือกรณีแบบนี้ ถ้าเป็นเรา เราจะรู้สึกอย่างไร ดีใจ เสียใจ หรือเฉย ๆ

ตามหลักเราควรจะเฉย ๆ เพราะเรามีเงินเท่าเดิม แต่เรา “เสียใจ” ใช่ไหม

หากตอนราคาหุ้น 10 บาท ไป 20 บาท คิดเป็นความดีใจ 10 หน่วย
หากตอนราคาหุ้น 20 บาท ไป 10 หน่วย คิดเป็นความเสียใจ 10 หน่วย
สุดท้ายแล้ว หักลบกัน ความดีใจเสียใจเราจะเป็น 0 หน่วย คือเราจะรู้สึก “เฉยๆ”

แต่ในความเป็นจริงไม่ใช่แบบนั้น

หากตอนราคาหุ้น 10 บาท ไป 20 บาท คิดเป็นความดีใจ 10 หน่วย
หากตอนราคาหุ้น 20 บาท ไป 10 หน่วย คิดเป็นความเสียใจ 20 หน่วย
งานวิจัยทางจิตวิทยาบ่งชี้ว่า มนุษย์ให้ความสนใจกับความทุกข์มากกว่าความสุขถึง 2 เท่า!
สุดท้ายแล้ว หักลบกัน ความเสียใจเราจะเป็น 10 หน่วย คือเราจะรู้สึก “เสียใจ” นั่นเอง

ความลำเอียงที่ให้ค่าความทุกข์มากกว่าความสุขแบบนี้เรียกว่า Loss Aversion Bias

ในช่วงเวลาที่ผ่านมา ผมตัดสินใจซื้อหุ้นตัวหนึ่งจากหุ้นสองตัว ผมตัดสินใจเลือกตัวที่คิดว่าอนาคตสดใสกว่า

ผลปรากฎว่าผมน่าจะเลือกไม่ผิด หุ้นตัวที่ผมเลือกราคาวิ่งขึ้นมากว่า 100%
แต่ตัวที่ผมไม่ได้เลือกก็วิ่งมากว่า 100% ด้วย !

แต่เชื่อไหมว่าใจผมเอาแต่ครุ่นคิดว่าทำไมตอนนั้นไม่ซื้อตัวนั้นติดไว้สักหน่อย
ทำไมหุ้นดีแต่ไม่มีเรา ทำไมทำไมทำไม
แต่ผมแทบไม่ได้นึกถึงความสำเร็จของตัวที่ผมเลือกถูกเลย

ผมกำลังติดอยู่ในกับดักของ Loss Aversion Bias นั่นเอง

คุณเองหละ เคยรู้สึกแบบนี้บ้างไหม
เช่น ถ้าคุณขาดทุนหุ้น 100,000 บาทและกำไรหุ้น 100,000 บาทพร้อมกัน คุณจะรู้สึกแย่ เพราะใจคุณจะให้ความสำคัญต่อความทุกข์มากกว่า
จากการทดลองทางจิตวิทยาพบว่า ความทุกข์มีค่าเป็นสองเท่าของความสุข
หรือคุณต้องกำไรให้ได้ 200,000 บาท มันถึงจะมาชดเชยความผิดหวังจากการขาดทุน 100,000 บาทในใจคุณได้

น่าแปลกใช่ไหม แต่ความรู้สึกมนุษย์ก็เป็นแบบนี้แหละ

คราวหน้าคราวหลังต้องรู้เท่าทันจิตวิทยาและอคติที่อยู่ในใจ อย่าทุกข์ให้มากกว่าที่เป็น อย่าติดกับดักในใจตัวเอง

เราจะได้ลงทุนอย่างมีความสุขไง

ปล. ตอนนี้ผมเลิกคิดถึงหุ้นตัวนั้นแล้ว ก็เราไม่จำเป็นต้องขึ้นรถไฟทุกขบวนก็ได้นี่นะ ขอแค่เลือกขึ้นให้ถูกคันที่จะพาเราไปถึงจุดหมายก็พอ