อัตราการเกิดลดต่ำลงทั่วโลก เราจะอยู่กันอย่างไรต่อไป

อัตราการเกิดลดต่ำลงทั่วโลก เราจะอยู่กันอย่างไรต่อไป

การลดลงของประชากรเกิดขึ้นในหลายประเทศทั่วโลก อัตราการเกิดในปัจจุบันลดลงต่ำกว่าระดับทดแทน จนประชากรอาจขาดแคลนอย่างรุนแรงในอนาคต มากกว่าสองในสามของ 195 ประเทศทั่วโลก มีอัตราการเจริญพันธุ์ที่ต่ำกว่าระดับ 2.1 ซึ่งเป็นระดับที่จะสามารถรักษานำนวนประชากรให้คงที่ได้ วิกฤตอัตราการเกิดที่ลดต่ำลงนี้เกิดขึ้นพร้อมกันทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นประเทศที่มีรายได้สูง ปานกลาง หรือต่ำ ในครั้งนี้ ลงทุนศาสตร์ขอพาท่านผู้อ่านไปสำรวจผลกระทบที่เกิดขึ้นจากอัตราการเกิดที่ลดต่ำ สาเหตุที่ทำให้จำนวนประชากรลดลง และแนวทางที่จะรับมือต่อไป ดังต่อไปนี้ [1, 2, 3]

จำนวนประชากรที่ลดต่ำลง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการขับเคลื่อนประเทศ เนื่องจากประชากรนั้นหมายถึงแรงงานด้วยเช่นกัน เด็กที่เกิดลดน้อยลง จึงหมายถึงแรงงานที่จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจลดลงตามไปด้วย ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาประเทศในหลายภาคส่วน เมื่อคนรุ่นใหม่ที่จะช่วยขับเคลื่อนประเทศลดน้อยลง ในขณะที่ประชากรผู้สูงอายุกลับเพิ่มมากขึ้น ทำให้รัฐบาลต้องใช้งบประมาณมหาศาลกับเงินบำนาญและการดูแลผู้สูงอายุ การต้องแบกรับค่าใช้จ่ายส่วนนี้มักนำไปสู่การขึ้นภาษี หรือการตัดงบการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน แม้กระทั่งสถานศึกษาบางแห่งก็อาจต้องปิดกิจการ เพราะไม่มีเด็กเล็กเข้ามาเรียนอีกต่อไป

สาเหตุที่ทำให้อัตราการเกิดลดลงทั่วโลก เกิดขึ้นจากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นค่าครองชีพที่สูงขึ้น หนี้สินทางการศึกษา หรือราคาบ้านที่พุ่งสูงจนคนรุ่นใหม่ไม่สามารถเป็นเจ้าของ ทำให้ความหวังและความฝันในการมีครอบครัวกลายเป็นเรื่องไกลตัว นอกจากปัจจัยทางเศรษฐกิจแล้ว คนรุ่นใหม่ยังมีค่านิยมที่เปลี่ยนแปลงไป ผู้หญิงในโลกสมัยใหม่ไม่จำเป็นต้องมีลูกเพื่อรักษาสถานะทางสังคม โดยการมีลูกเป็นเพียงทางเลือกหนึ่งเท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้น การหาคู่ในสังคมปัจจุบันก็กลับกลายเป็นเรื่องยาก คนรุ่นใหม่มีความยากลำบากในการสร้างความสัมพันธ์ ขณะเดียวกันก็กังวลต่ออนาคต ทั้งความไม่มั่นคงทางการงาน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สงคราม และสถานการณ์ทางการเมือง เมื่อโลกกลายเป็นพื้นที่ที่โหดร้าย คนรุ่นใหม่จึงไม่ต้องการมีลูกอีกต่อไป

ทางออกในสังคมที่ประชากรลดน้อยลงทั่วโลกในปัจจุบัน จึงไม่ใช่การบังคับให้ผู้คนต้องมีลูก แต่เป็นการสร้างความยืดหยุ่นทางประชากร (Demographic Resilience) รัฐบาลควรสนับสนุนให้ผู้คนมองเห็นโอกาสและทางออก ทำให้ผู้คนมองเห็นว่าการมีลูกไม่ใช่ภาระ แต่เป็นการตัดสินใจมีลูกด้วยตนเองอย่างอิสระและมีความมั่นคง รัฐบาลควรสนับสนุนสิ่งที่มากกว่าการให้เงินโบนัสเด็กเกิดใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างบริการดูแลเด็กที่มีคุณภาพและราคาถูก ช่วยสนับสนุนความปลอดภัยมั่นคงทางด้านที่อยู่อาศัย เพื่อให้ประชากรที่เกิดใหม่มีคุณภาพ ได้มีชีวิตที่ดีและเติบโตเป็นอนาคตของชาติต่อไป

โลกทั้งใบกำลังเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกับจำนวนประชากรที่นับถอยหลังลงทุกวัน จากนี้ไป เราคงได้แต่คอยจับตาดูกันต่อไปว่า นโยบายของภาครัฐจะมีส่วนช่วยกระตุ้นให้ผู้คนตัดสินใจมีลูกได้มากน้อยเพียงใด ลงทุนศาสตร์หวังเป็นอย่างยิ่งว่าโลกสมัยใหม่ จะมีพื้นที่ปลอดภัยเพียงพอให้ผู้คนสามารถสร้างครอบครัว และเลี้ยงดูเด็กให้เติบโตขึ้นอย่างเต็มเปี่ยมด้วยความหวังที่งดงาม

ลงทุนศาสตร์

 

รายการอ้างอิง

[1] UNFPA. (2025). THE REAL FERTILITY CRISIS. file:///Users/nawasrichonmahatrakul/Downloads/swp25-layout-en-v250609-web.pdf

[2] Financial Times. (June 11, 2026). Why birth rates are falling everywhere all at once | FT. https://www.youtube.com/watch?v=6lFXmDk-tps

[3] Al Jazeera English. (June 3, 2026). Why millions are choosing not to have children | The Population Bust. https://www.youtube.com/watch?v=6arz6gdwxgM