การสร้างเศรษฐกิจในประเทศที่เรียกตนเองว่า "รัฐคอมมิวนิสต์" ในปัจจุบัน

การสร้างเศรษฐกิจในประเทศที่เรียกตนเองว่า “รัฐคอมมิวนิสต์” ในปัจจุบัน

ในปี ค.ศ. 1917 ทั่วโลกต่างตกตะลึงกับการถือกำเนิดของสหภาพโซเวียต อันเป็นประเทศที่ประกาศตนเองว่าเป็น “รัฐคอมมิวนิสต์” โดยนำการปกครองในรูปแบบสังคมนิยมที่เข้มข้น ส่งผลทำให้สังคมแบบคอมมูนได้เกิดขึ้น ทรัพย์สินและประชาชนได้เป็นสมบัติของรัฐ และมองว่าทุนนิยมเป็นสิ่งที่กดขี่ประชาชนอย่างหนักและควรจะถูกกำจัดทิ้งอย่างรวดเร็ว นั่นจึงทำให้ระบอบคอมมิวนิสต์ดังกล่าวนี้สามารถตอบโจทย์ให้กับเหล่าบรรดาแรงงานหรือกรรมกร ที่ใช้แรงงานอย่างหนักในประเทศอื่น ๆ นอกสหภาพโซเวียต จนส่งผลทำให้เกิดประเทศที่เรียกตัวเองว่า “รัฐคอมมิวนิสต์” ผุดขึ้นมาเป็นดอกเห็ดในช่วงนึงเลยทีเดียว

จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1991 ทั่วโลกก็ต้องตะลึงอีกครั้งกับการล่มสลายของสหภาพโซเวียต อันเป็นผลมาจากนโยบายกลัสนอยด์-เปเรสตรอยกา ที่ส่งผลทำให้เกิดการตรวจสอบกองทัพ อันนำไปสู่การเรียกร้องประชาธิปไตยในหลาย ๆ ประเทศ นั่นจึงทำให้รัฐคอมมิวนิสต์เริ่มทยอยเปลี่ยนระบอบการปกครองอย่างฉับพลัน แต่ถึงกระนั้น ก็ยังคงมีบางประเทศที่ยังคงสถานะของรัฐคอมมิวนิสต์อยู่ในปัจจุบัน ซึ่งในบางรปะเทศก็เริ่มเอนเอียงเข้าหาความเป็นทุนนิยมอยู่บ้าง แต่ในบางประเทศก็ยังแปรสภาพกลายเป็นการปกครองอีกแบบที่แปลกกว่าเดิมนั่นเอง

สำหรับรัฐคอมมิวนิสต์ในปัจจุบันนี้ มีอยู่ด้วยกัน 5 ประเทศ คือ จีน, ลาว, เวียดนาม, คิวบา และเกาหลีเหนือ

ประเทศแรกที่เราจะพูดถึงคือ ประเทศจีน หรือ สาธารณรัฐประชาชนจีน ที่เริ่มต้นเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ในปี ค.ศ. 1949 โดยถือว่าเป็นประเทศที่ 2 ที่ได้กลายเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ถัดจากสหภาพโซเวียต หากแต่เศรษฐกิจของประเทศดังกล่าวนี้ เรียกได้ว่าเป็นสิ่งที่แปลกอย่างมากต่อสายตาโลก เพราะจีนได้มีการพัฒนาเศรษฐกิจที่มีลักษณะเศรษฐกิจแบบตลาดสังคมนิยม โดยมีการเปิดโอกาสให้ธุรกิจจากต่างชาติ แม้แต่ฮ่องกง เข้ามาสร้างธุรกิจภายใน โดยมีรัฐควบคุมในการทำเศรษฐกิจ ผ่อนปรนระเบียบต่าง ๆ ไปจนถึงการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการได้เริ่มต้นทำธุรกิจ จนส่งผลทำให้เศรษฐกิจของจีนเริ่มพัฒนามากยิ่งขึ้น

ซึ่งจุดเริ่มต้นของเศรษฐกิจดังกล่าวนี้นั้น เริ่มมาจากผู้นำสูงสุดคนที่ 3 ของสาธารณรัฐประชาชนจีน คือ เติ้ง เสี่ยวผิง ที่ได้เริ่มมีแนวคิดในการปฏิรูปเศรษฐกิจจีนจากในยุคของผู้นำคนแรกอย่าง เหมา เจ๋อตง ซึ่งเราคงจะคุ้นเคยกับคำว่า “แมวสีอะไรก็จับหนูได้” ซึ่งความหมายของประโยคดังกลบ่าวนี้นั้น หมายถึงจะเป็นเศรษฐกิจแบบไหนก็ตาม ก็สามารถที่จะมาสร้างความเจริญภายในประเทศได้ทั้งสิ้น

ถึงแม้ว่าจีนจะประสบพบเจอกับปัญหาสิทธิมนุษยชน เช่น การประท้วงที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในปี 1989 แต่ก็ไม่ได้ทำให้การพัฒนาเศรษฐกิจของจีนนั้นมีปัญหาใด ๆ และในปี ค.ศ. 2014 เศรษฐกิจของจีนสามารถขยายใหญ่โตเป็นอันดับ 2 รองจากสหรัฐอเมริกาเลยทีเดียว แม้ว่าจะมีการสร้างนโยบายที่รัดกุมทางเศรษฐกิจในยุคของสี จิ้นผิง ก็ไม่ส่งผลทำให้เศรษฐกิจจีนมีปัญหา

แต่ถึงกระนั้น จีนก็ต้องประสบปัญหาเศรษฐกิจขาลงในช่วงที่ Covid-19 ได้ระบาด จนส่งผลทำให้จีนภายใต้การนำของสี จิ้นผิง ได้พยายามที่จะควบคุมเศรษฐกิจให้กลับมาดียิ่งขึ้น แต่ก็ไม่ได้ดีเท่าเมื่อก่อน ไม่ว่าจะเป็นนโยบาย Zero Covid ที่ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจอื่นๆ อย่างเด่นชัด จนทำให้เศรษฐกิจของจีนมีปัญหา นั่นจึงทำให้จีนจำเป็นที่จะค่อย ๆ พยุงเศรษฐกิจให้กลับมาดีเหมือนเดิมในขณะนี้

ต่อด้วยอีกประเทศที่ใกล้เคียงกับประเทศไทย และเป็นเหมือนพี่น้องของเราทางประวัติศาสตร์กันเลยทีเดียว นั่นก็คือ ประเทศลาว หรือ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ซึ่งได้เริ่มเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1975 ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงประเทศเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ไปพร้อมกับเวียดนามและกัมพูชาในขณะนั้นเลยทีเดียว ซึ่งสำหรับเศรษฐกิจของลาวในยุคแรก จะใช้ระบบสหกรณ์และการลงทุนของรัฐเข้ามามีบทบาท ก่อนจะเริ่มเปลี่ยนนโยบายภายหลังการล่มสลายของสหภาพโซเวียต ด้วยการยอมให้มีเอกชนเข้ามาพัฒนาเศรษฐกิจ และพยายามที่จะเปลี่ยนประเทศที่ตนเองที่มีลักษณะเป็น Landlocked ให้เป็น Land Link ที่สำคัญ ด้วยการยอมรับความช่วยเหลือจากออสเตรเหลือด้วยการให้สร้างสะพานข้ามแม่น้ำโขงระหว่างเวียงจันทน์และหนองคาย

แต่ถึงกระนั้น ลาวกลับต้องพบกับปัญหาเศรษฐกิจอย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นค่าเงินกับที่อ่อนค่า ส่งผลทำให้เกิดภาวะเงินเฟ้ออย่างหนัก, หนี้สาธารณะที่มากยิ่งขึ้น จากการพึ่งพาทุนต่างประเทศเพื่อสร้างประเทศให้เป็น Land Link ตามความตั้งใจ และเมื่อต้องเจอกับปัญหาการระบาดของ Covid-19 ก็ยิ่งทำให้ปัญหาเศรษฐกิจเหล่านี้หนักยิ่งขึ้น ส่งผลทำให้ทางรัฐบาลจำเป็นที่จะต้องผ่อนปรนทางเศรษฐกิจ จนทำให้ทั่วโลกต่างจับตามองว่า ลาวจะมีโอกาสเหมือนศรีลังกาหรือไม่

ตามาด้วยอีกประเทศที่ใกล้เคียงประเทศเราอีกเช่นกัน นั่นก็คือ เวียดนาม หรือสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม เป็นรัฐคอมมิวนิสต์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1976 นับตั้งแต่ที่ สาธารณรัฐประชาธิปไตยเวียดนาม หรือเวียดนามเหนือได้ทำการบุกไซ่ง่อนของ สาธารณรัฐเวียดนาม หรือเวียดนามใต้ ได้สำเร็จ ซึ่งเศรษฐกิจในช่วงแรกของเวียดนามนั้น จะคล้ายคลึงกับเศรษฐกิจของลาว ก่อนที่จะเริ่มใช้วิธีการพัฒนาเศรษฐกิจแบบเดียวกับจีนในช่วงที่เติ้ง เสี่ยวผิง นั่นจึงทำให้เวียดนามสามารถพัฒนาเศรษฐกิจได้อย่างก้าวกระโดด

ซึ่งปัจจุบันนี้ เวียดนามได้กลายเป็นประเทศที่พัฒนาทางเศรษฐกิจได้อย่างรวดเร็วในช่วงศตวรรษที่ 21 โดยมี GDP ที่สามารถเติบโตได้ถึง 7.72% ในไตรมาสที่ 2 ของปี ค.ศ. 2022 เป็นเครื่องยืนยัน รวมไปถึงยังสามารถจัดการกับปัญหา Covid-19 ได้ดี และยังได้รับผลกระทบทางภูมิรัฐศาสตร์น้อยกว่าที่อื่น จึงส่งผลทำให้อุตสาหกรรมของเวียดนาม ไม่ว่าจะเป็นการเกษตร การบริการ และการนำเข้า-ส่งออก ได้พัฒนามากขึ้น พร้อมกับการลงทุนของต่างประเทศที่เริ่มกระจายเข้ามาอย่างเต็มที่

ประเทศที่ 4 ที่เราจะพูดถึงคือ คิวบา หรือสาธารณรัฐคิวบา ที่เริ่มมาเป็นรัฐคอมมิวนิสต์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1959 โดยในยุคแรกนั้น ได้มีการนำเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมมาใช้ในการบริหารประเทศ ก่อนที่จะเริ่มผ่อนปรนในทางเศรษฐกิจและทำให้เกิดนโยบายการค้าเสรีมากกว่าเดิม จนส่งผลทำให้มีการลงทุนมากกว่าเดิม แต่ถึงกระนั้นคิวบาก็ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจได้มาก และเมื่อต้องมาเจอกับการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจจากประธานาธิบดีดอนัลด์ ทรัมป์ จากสหรัฐอเมริกา รวมไปถึงปัญหาโควิดที่ยังเสริมทำให้ภาวะเงินเฟ้อสูงมากกว่าเดิม และยังส่งผลกระทบต่อปัญหาทางท่องเที่ยวอีกด้วย นั่นจึงทำให้ทางรัฐบาลได้เปิดโอกาสให้สามารถใช้เงินสกุลต่างประเทศอื่น ๆ ให้เข้ามาใช้ได้ และด้วยปัญหานี้ ส่งผลทำให้เกิดการประท้วงครั้งใหญ่ในคิวบากันเลยทีเดียว

ปิดท้ายด้วยประเทศที่แหวกแนวที่สุดในบรรดา 5 ประเทศที่เราจะกล่าวถึงนี้ นั่นก็คือ เกาหลีเหนือ หรือสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ที่ได้เป็นรัฐคอมมิวนิสต์ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1948 ซึ่งในการปกครองของเกาหลีเหนือนี้ได้ดำเนินตามนโยบาย “จูเช” อันเป็นอุดมการณ์ที่พูดถึงพึ่งพาตนเองของเกาหลีเหนือ อันเป็นถ้อยแถลงทางการเมืองของคิมอิลซุง ผู้นำสูงสุดคนแรกของเกาหลีเหนือ จนส่งผลทำให้เกาหลีเหนือเกิดลัทธิบูชาตัวบุคคล และส่งผลทำให้คิมอิลซุงกลายเป็นประธานาธิบดีตลอดกาลกันเลยทีเดียว

สำหรับเศรษฐกิจของเกาหลีเหนือนั้น เรียกได้ว่ามีแปลกกว่าประเทศอื่น ๆ ซึ่งอย่างที่เราได้เห็นกันว่า ประเทศเกาหลีเหนือมีสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพของประชาชนที่ต่ำที่สุดในโลก (ไม่ว่าจะเป็นการจำกัดสิทธิของประชาชน การดักฟัง และยังมีกรณีการลักพาตัวคนต่างแดน ซึ่งทางเกาหลีเหนือก็ออกมาปฏิเสธอยู่หลายครั้ง) นั่นจึงทำให้เศรษฐกิจของเกาหลีเหนือได้ใช้ระบบผูกขาดจากรัฐ โดยยึดอุดมการณ์จูเชเป็นหลัก เพื่อที่จะทำให้ประชาชนแข็งขันในการทำงานและเร่งผลผลิตภายในประเทศมากยิ่งขึ้น

แต่ในขณะนี้ เกาหลีเหนือกลับกำลังประสบปัญหาการขาดแคลนอาการครั้งใหญ่ ที่ส่งผลต่อการผลิตผลผลิตมากมายในประเทศ และเมื่อต้องมาเจอนโยบายการจัดการ Covid-19 ที่เริ่มจำกัดบุคคลและสินค้าในบริเวณพรมแดน ก็ยิ่งทำให้เศรษฐกิจมีปัญหา ซึ่งแน่นอนว่าในระหว่างนี้ก็ได้มีหลาย ๆ ประเทศพยายามที่จะเข้ามารื้อฟื้นเศรษฐกิจให้ อย่างเช่น เกาหลีใต้ หรือสาธารณรัฐเกาหลี ที่พยายามเข้ามาช่วยเหลือทางเศรษฐกิจ หากเกาหลีเหนือยอมปลดอาวุธนิวเคลียร์ภายในประเทศของตนเอง

ลงทุนศาสตร์ – Investerest

ติดตามบทความดีดีกดที่นี่เลย FACEBOOK , และ WEBSITE

อ้างอิง
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, จีน : มหาอำนาจทางเศรษฐกิจในคริสต์ศตวรรษที่ 21, https://www.stou.ac.th/stouonline/lom/data/sec/Lom12/01-01-03.html
BBC NEWS ไทย, 5 เหตุผลที่บ่งชี้ว่าเศรษฐกิจจีนกำลังแย่, https://www.bbc.com/thai/articles/cj5q06lenjpo
BBC NEWS ไทย, ประท้วงใหญ่ในคิวบา การลุกฮือของประชาชนครั้งใหญ่หลังการปฏิวัติของฟิเดล คาสโตร, https://www.bbc.com/thai/international-57817573
BBC NEWS ไทย, เกาหลีเหนืออวดแสนยานุภาพกองทัพ แต่ชาวบ้านกำลังอดตายจากวิกฤตขาดแคลนอาหารครั้งใหญ่, https://www.bbc.com/thai/articles/c80192wnwz7o
THE 101.world, เศรษฐกิจจีน: กี่ปีตึง กี่ปีคลาย, https://www.the101.world/the-question-of-chinese-economy-cycle
THE 101.world, วิกฤตเศรษฐกิจลาวท่ามกลางการแข่งขันภูมิรัฐศาสตร์โลก, https://www.the101.world/laos-economic-crisis
ลงทุนแมน, ประเทศจีน กำลังจะมีขนาดเศรษฐกิจ ที่ใหญ่สุดในโลก, https://www.longtunman.com/27367
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, เศรษฐกิจจีน, https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%88%E0%B8%B5%E0%B8%99
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, ประเทศจีน, https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B8%88%E0%B8%B5%E0%B8%99
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, เศรษฐกิจลาว, https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%A7
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, ประเทศเวียดนาม, https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A1
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, ประเทศคิวบา, https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8%E0%B8%84%E0%B8%B4%E0%B8%A7%E0%B8%9A%E0%B8%B2
Thairath Plus, เศรษฐกิจลาวจะเป็นแบบศรีลังกาไหม วิกฤตินี้จะส่งผลต่อไทยมากหรือไม่ มีอะไรบ้างที่ต้องเฝ้าระวัง, https://plus.thairath.co.th/topic/money/101971
Thairath Plus, เศรษฐกิจเวียดนามเติบโตได้ดี ท่ามกลางความผันผวนในภูมิภาค และความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อ, https://plus.thairath.co.th/topic/money/101976
Workpoint Today, สรุปวิกฤต ‘ลาว’ หนี้ท่วม เงินกีบอ่อนค่า ขาดแคลนน้ำมัน, https://workpointtoday.com/laos-economy-crisis
Dailynews, เศรษฐกิจลาวตึงตัวหนัก เงินเฟ้อพุ่ง-ขาดดุลการค้า, https://www.dailynews.co.th/news/2074752
FINNOMENA, ทำไมเศรษฐกิจเวียดนามโตเร็วสุดในโลก ? I POCKET MONEY EP51, https://www.finnomena.com/channel/pocketmoney-ep51-vietnam
RYT9, ประเทศคิวบาปรับนโยบายด้านเศรษฐกิจให้มีความเป็นเสรีมากขึ้น, https://www.ryt9.com/s/expd/1322237
infoquest, เกาหลีใต้เสนอช่วยเกาหลีเหนือฟื้นเศรษฐกิจ หากยอมปลดอาวุธนิวเคลียร์, https://www.infoquest.co.th/2022/197724
Youtube, ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจจีน รวดเดียวจบ | The Secret Sauce MEDLEY #45, https://youtu.be/mZUQvN9Dgqw