อย่าให้เอไอทำลายสมอง วิธีใช้งานเอไอโดยไม่เสียความสามารถในการคิดวิเคราะห์ โดย Advait Sarkar

อย่าให้เอไอทำลายสมอง วิธีใช้งานเอไอโดยไม่เสียความสามารถในการคิดวิเคราะห์ โดย Advait Sarkar

 

ในยุคสมัยที่เอไอได้รับการใช้งานอย่างแพร่หลาย ผู้คนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างสะดวกสบาย ในขณะเดียวกัน ก็เริ่มมีผู้ที่กังวลถึงผลกระทบที่มนุษยชาติจะได้รับ จากการใช้งานเอไอมากจนเกินไป ในมุมมองของ Advait Sarkar นักวิจัยผู้เชี่ยวชาญด้าน Interaction Design ตัวเขามองว่า เอไอสามารถเป็นเครื่องมือที่ดี แต่หากใช้งานอย่างไม่ระมัดระวัง อาจส่งผลกระทบต่อสติปัญญาของผู้คนได้ ในครั้งนี้ ลงทุนศาสตร์ ขอนำเสนอผลกระทบของเอไอที่มีต่อมนุษย์ และวิธีใช้งานเอไออย่างเหมาะสม ตามคำแนะนำของ Advait Sarkar ดังต่อไปนี้ [1, 2, 3]

 

Advait Sarkar เสนอว่า เอไอจะเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ หากผู้คนเลือกจำกัดบทบาทของมันในฐานะผู้ช่วย แต่หากมนุษย์เริ่มใช้เอไอเพื่อเป็นทุกสิ่งทุกอย่าง กระบวนการคิดของมนุษย์จะถูกทำลาย แทนที่ผู้คนจะขบคิดประเด็นต่าง ๆ อย่างลึกซึ้งด้วยตนเอง กลับกลายเป็นเพียงผู้เยี่ยมชมไอเดียต่าง ๆ ที่เสนอโดยเอไอ และไม่ได้เข้าใจประเด็นเหล่านั้นอย่างแท้จริง ผลจากการศึกษาพบว่า ผู้คนที่ใช้งานเอไอในทางความคิดสร้างสรรค์ จะยิ่งมีความคิดที่แคบลง ทำงานซ้ำซ้อนกับผู้อื่น ก่อให้เกิดความรู้สึกเบื่อหน่าย เอไอยังส่งผลให้ผู้คนมีทักษะการคิดวิเคราะห์ถดถอย ความจำแย่ลง สูญเสียความสามารถในการตรวจสอบความคิดของตนเอง

 

วิธีการใช้งานเอไอ โดยยังรักษาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ไว้ได้ ทำได้โดยเปลี่ยนบทบาทของเอไอ จากที่เคยใช้งานให้เป็นผู้ร่วมงาน หรือเป็นเหมือนเลขานุการ ขอให้ลองใช้เอไอเพื่อเป็นเครื่องมือสำหรับการคิด อย่ามองว่าเอไอเป็นเพื่อนของมนุษย์ เพราะเอไอไม่มีจิตใจ การมองเอไอเป็นเหมือนมนุษย์ อาจนำไปสู่การคิดไปเองว่าเอไอมีความสามารถเทียบเท่ามนุษย์ และกลายเป็นการยกการตัดสินใจที่สำคัญ การคิดวิเคราะห์ในประเด็นที่ลึกซึ้งให้กับเอไอมากจนเกินไป

 

อย่ามองเอไอเป็นคำตอบของทุกอย่าง หากจะใช้งานเอไอ ผู้ใช้งานต้องร่วมกันผลิตงานให้ออกมาเสร็จสิ้น แทนที่จะให้เอไอจบงานให้เป็นสูตรสำเร็จ ลองคิดโต้แย้ง มองหลาย ๆ แง่มุม และให้เอไอเป็นเพียงเครื่องมือชั้นต้นในการเริ่มงานเท่านั้น เอไอควรเป็นเครื่องมือที่กระตุ้นให้ผู้คนได้นำประเด็นต่าง ๆ มาคิด แทนที่จะเป็นเครื่องมือที่คิดแทนมนุษย์ทุกอย่าง หากมนุษย์ต้องการรักษาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ ก็ควรใช้ทักษะการคิดให้ต่อเนื่อง อย่ายอมให้เอไอกลายเป็นสมอง เพราะมนุษย์มีความสามารถในการคิดวิเคราะห์มากกว่าเอไอ

 

ข้อเสนอของ Advait Sarkar ดังที่กล่าวมานี้ ทำให้เราได้ย้อนกลับมาฉุกคิดว่า เอไอที่เราใช้งานกันอยู่ทุกวัน ก็เกิดจากฝีมือการผลิตของมนุษย์ ดังนั้น จึงไม่มีทางที่เอไอจะมีความสามารถเหนือกว่ามนุษย์ไปได้ แต่หากผู้ใช้งานยินยอมให้เอไอกลายเป็นคำตอบของทุกอย่าง ละเลยความสามารถในการคิดของตนเอง การใช้งานเอไออาจเป็นหายนะครั้งใหญ่ ส่งผลให้มนุษย์ถูกทำลายทักษะในการคิดวิเคราะห์ได้ ลงทุนศาสตร์หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ท่านทั้งหลายจะใช้งานเอไออย่างระมัดระวัง เพื่อให้เอไอยังคงเป็นเครื่องมือที่ดี ในขณะที่มนุษย์ยังคงมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์ครบถ้วนทุกประการ

 

ลงทุนศาสตร์

 

รายการอ้างอิง

[1] TED. (December 28, 2025). How to Stop AI from Killing Your Critical Thinking | Advait Sarkar | TED. https://www.youtube.com/watch?v=3lPnN8omdPA

[2] TEDx Talks. (April 26, 2018). A.I. – Let’s Lose the Hype and Think Practically | Advait Sarkar | TEDxCambridgeUniversity. https://www.youtube.com/watch?v=DmIox68Y_FM

[3] advaitsarkar. (July 7, 2022). Enough with ‘human-AI collaboration’. https://advaitsarkar.wordpress.com/2022/07/07/enough-with-human-ai-collaboration/