กับดักเงินปันผล Dividend Trap | ลงทุนศาสตร์ Investerest.co

กับดักเงินปันผล หรือ Dividend Trap ถือเป็นอีกคำหนึ่งที่ใช้กันในวงการนักลงทุน หมายถึงหุ้นที่จ่ายปันผลดีหรือสูง แต่อาจจะไม่ได้คุ้มค่าการลงทุนนัก เมื่อเทียบกับการลงทุนในหุ้นอื่น สรุปง่ายๆ คือหุ้นที่ดูดีเพราะจ่ายปันผลดี แต่ความจริงไม่ได้ดีเท่าที่คิดนั่นเอง

เมื่อตัดสินใจซื้อหุ้นปันผล (Dividend Stock) การวิเคราะห์เงินปันผลถือเป็นเรื่องสำคัญมาก

หากไม่พิจารณาที่มาที่ไปของเงินปันผลให้ดีแล้ว นักลงทุนอาจจะมีความสุขแค่ตอนรับเงินปันผลแค่ครั้งแรก แต่หลังจากนั้นอาจจะนำมาซึ่งการขาดทุนจนเกินเงินปันผลที่ได้รับก็เป็นได้

สิ่งที่นักลงทุนควรสนใจเกี่ยวกับเงินปันผล (Dividend)

1 ที่มาของเงินปันผล

เงินปันผลที่ดีควรมาจากกระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน (Operating Cash Flow) เพราะเงินปันผลควรปันส่วนมาจากกำไรสุทธิ (Net Profit) ที่บริษัททำได้ และกำไรที่ดีก็ควรอยู่ในรูปเงินสดที่จับต้องได้ ไม่ใช่แค่ตัวเลขทางบัญชี

เงินปันผลจ่ายจากกำไรสุทธิ แต่ถ้ากำไรสุทธิต่ำผิดปรกติหรือเป็นแค่ตัวเลขทางบัญชี (ไม่มีเงินสดรับจริง) เงินปันผลที่จ่ายก็มักจะไม่มีคุณภาพ

ลักษณะสำคัญคือ กิจการมักกู้เงินมาจ่ายปันผล

เมื่อบริษัทไม่มีเงินสดจากการทำธุรกิจจริง แต่อยากจ่ายปันผล สิ่งที่บริษัททำได้คือการสร้างหนี้หรือกู้ยืมเพื่อมาจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือหุ้น ซึ่งแน่นอนว่าเรื่องดังกล่าวไม่ใช่ผลดีในระยะยาว เพราะจะทำให้ภาระดอกเบี้ยสูงมากขึ้นจนอาจจะนำมาซึ่งปัญหาสภาพคล่องในบริษัทได้

บริษัทที่ดีไม่ควรจ่ายเงินปันผลเกินกว่าเงินสดที่ได้รับบ่อยๆ หากทำนานๆ ครั้งก็อาจจะเป็นเรื่องที่พอยอมรับได้บ้าง แต่เงินสดที่ควักมาจ่ายก็ควรจะเป็นเงินสดเดิมที่เหลืออยู่ในบริษัท ไม่ใช่ไปกู้ยืมมา

2 ความยั่งยืนของเงินปันผล

หากเห็นเงินปันผลในระดับที่สูงมากให้ระวังไว้ก่อนว่าเป็นเงินปันผลพิเศษหรือไม่

นายตลาด (Mr. Market) เป็นคนที่ค่อนข้างฉลาดและมักจะปรับมูลค่าโดยซื้อไล่ราคาหรือเทขายหุ้นจน %yield หรือเปอร์เซ็นต์เงินปันผลมีความสมเหตุสมผลเสมอ

หุ้นพลังงาน หุ้นพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ มักมี %yield สูง

หุ้นโรงพยาบาล หุ้นค้าปลีก หุ้นเติบโต มักมี %yield ไม่สูง

หากมีหุ้นตัวใดมี %yield สูงโดดมาเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมควรตรวจสอบให้แน่ชัดว่าเป็นเงินปันผลพิเศษหรือไม่ เช่น เงินปันผลจากการขายสินทรัพย์ก้อนใหญ่ เงินปันผลจากการจ่ายจากกำไรที่สะสมมา 10 ปี เงินปันผลที่จ่ายก่อนเปลี่ยนมือผู้บริหาร

การมีปันผลพิเศษไม่ใช่เรื่องผิด แต่ต้องคิดไม่เหมือนการปันผลโดยปรกติ

เพราะการปันผลแบบนี้มักไม่ได้คงอยู่ในระยะยาว โดยมากก็อยู่ที่ 1 – 3 ปีเท่านั้น นักลงทุนที่ซื้อเพื่อกินปันผลต้องคำนวณให้ออกว่า เมื่อทุกอย่างกลับเป็นปรกติแล้ว เงินปันผลที่ได้จะเป็นกี่เปอร์เซ็นต์

อย่างเช่น บริษัทหนึ่งจ่ายปันผลปีนี้รวม 10% ของราคาหุ้นปัจจุบัน แต่เป็นปันผลปรกติ 4% และปันผลพิเศษ 6% ถ้านักลงทุนเข้าไปซื้อเพราะหวังเงินปันผล 10% ในระยะยาวก็อาจจะติดกับดักเงินปันผลได้ เพราะความจริงปันผลที่จะได้ในระยะยาวอยู่ที่ 4% โดยประมาณเท่านั้น

3 แนวโน้มเงินปันผลในอนาคต

กำไรในอดีตไม่การันตีกำไรในอนาคตฉันใด

เงินปันผลในอดีตก็ไม่การันตีเงินปันผลในอนาคตฉันนั้น

เงินปันผลจ่ายมาจากกำไรสุทธิ ดังนั้น ถ้ากำไรสุทธิมีแนวโน้มลดลงในอนาคต เงินปันผลก็มีแนวโน้มลดลงในอนาคตด้วย

หลายครั้งเราจึงเห็นหุ้นบางตัวที่ให้ %yield สูงมาก แต่หุ้นดังกล่าวมีแนวโน้มไม่ดีในอนาคต เช่น ประมูลสัมปทานไม่ได้ เป็นผู้แพ้ในอุตสาหกรรม หรืออยู่ในอุตสาหกรรมที่กำลังจะตกดิน

ตลาดมักจะมองไปข้างหน้าเสมอ

เมื่ออนาคตไม่ดี ตลาดก็เทขายหุ้นออกมาจนราคาต่ำ เมื่อเทียบกับเงินปันผลแล้วจึงดูว่าจ่ายปันผลสูงมาก แต่สิ่งที่ต้องระวังคือ หากในอนาคตกิจการทำกำไรสุทธิได้ต่ำลง เงินปันผลจ่ายก็จะต่ำลงด้วย สุดท้าย %yield ที่เห็นนี้ก็มักจะลดลงในอนาคตด้วย

สิ่งสำคัญคือต้องเลือกหุ้นที่มีแนวโน้มการเติบโตในอนาคตด้วย อย่างน้อยก็โตเท่าค่าเฉลี่ยของประเทศก็ยังดี

นักลงทุนจำนวนมากเข้าซื้อหุ้นเพราะเห็นเงินปันผลที่สูง แต่เมื่อถือหุ้นไปก็พบว่าพื้นฐานบริษัทกำลังเปลี่ยนไป กำไรลดลง เงินปันผลจ่ายก็ลดลง ราคาหุ้นก็ลดลงด้วย สุดท้ายราคาที่ว่าถูกแล้วจึงมีถูกกว่า กลายเป็นบทเรียนการขาดทุนราคาแพง และถือเป็นกรณีคลาสสิกของกับดักเงินปันผลเลยทีเดียว

เห็นเงินปันผลทุกครั้ง อย่าลืมถามตัวเองว่า ปันผลมาจากไหน? เป็นเงินปันผลพิเศษหรือเปล่า? และแนวโน้มกำไรในอนาคตเป็นอย่างไร?